Wprowadzenie
Ashwagandha (Withania somnifera) to jeden z najważniejszych adaptogenów w tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej, stosowany od ponad 3000 lat. Współczesny rynek suplementów oferuje dwa dominujące, opatentowane ekstrakty: KSM-66 i Sensoril. Oba są standaryzowane na witanolidy — kluczowe związki bioaktywne — lecz różnią się metodą ekstrakcji, częścią rośliny i profilem działania.
Metoda ekstrakcji i standaryzacja
KSM-66 to ekstrakt wyłącznie z korzenia ashwagandhy, produkowany przez Ixoreal Biomed metodą ekstrakcji mlecznej (bez alkoholu i rozpuszczalników chemicznych). Standaryzowany jest na minimum 5% witanolidów metodą HPLC. Proces produkcji trwa 14 lat rozwoju i jest chroniony 24 patentami.
Sensoril (opracowany przez Natreon Inc.) wykorzystuje zarówno korzeń, jak i liście rośliny, co zwiększa koncentrację witanolidów do 10% (metodą grawimetryczną, co odpowiada ok. 7-8% HPLC). Ekstrakcja wodna zapewnia szerokie spektrum witanolidów, w tym witaferynę A z liści, która ma silne właściwości przeciwzapalne, lecz w wyższych dawkach może działać cytotoksycznie.
Profil działania i badania kliniczne
KSM-66 posiada ponad 24 badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą. Wykazuje wszechstronne działanie: redukcja kortyzolu o 27,9% (Chandrasekhar, 2012), poprawa wydolności fizycznej o 12% (Wankhede, 2015), wsparcie płodności u mężczyzn (zwiększenie testosteronu o 17%) oraz poprawa funkcji poznawczych. Profil działania jest energetyzująco-adaptogenny.
Sensoril ma ponad 12 badań klinicznych i specjalizuje się w redukcji stresu i poprawie snu. Badanie Auddy (2008) wykazało redukcję kortyzolu o 36% i obniżenie poziomu lęku o 69% w skali Hamiltona. Wyższa zawartość witanolidów sprawia, że Sensoril działa silniej uspokajająco i przeciwzapalnie. Profil działania jest relaksująco-regeneracyjny.
Dawkowanie i pora stosowania
KSM-66 stosuje się w dawce 300-600 mg dziennie, najczęściej rano lub przed treningiem. Działanie energetyzujące sprawia, że wieczorne stosowanie może u niektórych osób utrudniać zasypianie. Efekty pojawiają się po 2-4 tygodniach regularnego stosowania.
Sensoril stosuje się w dawce 125-250 mg dziennie (niższa dawka dzięki wyższej standaryzacji). Optymalna pora to wieczor, 1-2 godziny przed snem. Działanie uspokajające jest odczuwalne szybciej — często już po 1-2 tygodniach. Niższa dawka dzienna przekłada się na dłuższą wydajność opakowania.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Oba ekstrakty posiadają status GRAS (Generally Recognized as Safe) i są dobrze tolerowane. KSM-66, jako ekstrakt wyłącznie z korzenia, zawiera minimalną ilość witaferyny A, co czyni go bezpieczniejszym w długoterminowym stosowaniu. Sensoril zawiera więcej witaferyny A z liści — choć w dawkach suplementacyjnych jest bezpieczny, osoby z chorobami autoimmunologicznymi powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.